H σωστή διατροφή σε συνδυασμό με σωματική άσκηση είναι το κλειδί στην υγιή ανάπτυξη του παιδιού. Είναι σημαντικό για όλα τα παιδιά να είναι σωματικά δραστήρια Ο αθλητισμός, τα σπορ και το παιxνίδι είναι για τα παιδιά ένας τρόπος όχι μόνο για να εξασκηθούν και να αναπτύξουν νέες σωματικές ικανότητες αλλά και για να κάνουν νέους φίλους, να μάθουν να είναι μέλη μιας ομάδας, να ψυχαγωγηθούν και να βελτιώσουν το αίσθημα αυτοπεποίθησής τους. Για παιδιά και εφήβους που συμμετέχουν σε αθλητικές δραστηριότητες η καλή διατροφή είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη αλλά την και αθλητική απόδοση.
Η ισορροπία είναι η κύρια ιδέα. Είναι σημαντικό τα παιδιά να τρώνε τροφές από όλες τις ομάδες τροφίμων. Η ομάδα ψωμί, δημητριακά κ.λπ. – προσφέρει υδατάνθρακες, βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ίνες. Τα φρούτα και τα λαχανικά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνες και ανόργανα συστατικά για να εξασφαλιστεί η ορθή ανάπτυξη και ομαλή λειτουργία του σώματος. Τα φρούτα παρέχουν επίσης υδατάνθρακες για ενέργεια. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα – παρέχουν υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, καθώς και σημαντικές βιταμίνες και μέταλλα. Το ασβέστιο και η βιταμίνη D είναι πολύ σημαντικά για τους αθλητές, διότι χτίζουν γερά κόκαλα και συμμετέχουν στη σύσπαση των μυών. Πρωτεΐνούχα τρόφιμα - κρέατα, πουλερικά, ψάρι, αυγά, ξερά φασόλια και όσπρια ομάδα - παρέχουν πρωτεΐνες που απαιτούνται για την ενέργεια και για την ύπαρξη υγειών μυών.
Για τα παιδιά που εμπλέκονται στον αθλητισμό, υπάρχουν πρόσθετα ζητήματα. Το χρονοδιάγραμμα της πρόσληψης ενέργειας, η κατάλληλη ενυδάτωση, και η αναπλήρωση είναι τρία σημαντικά θέματα στην αθλητική διατροφή.
Εξασφαλίζουμε στον αθλητή την κατάλληλη ποσότητα ενέργειας και θρεπτικών ουσιών που χρειάζεται για να καλύψει τις ανάγκες του αλλά και τις ανάγκες της δραστηριότητας. Συχνά συνιστάται ότι οι αθλητές, ιδιαίτερα τα παιδιά, έχουν έξι αντί πέντε μικρά γεύματα την ημέρα - ή τρία γεύματα συν τρία σνακ Αυτό βοηθά το σώμα να κρατήσει τα επίπεδα ενέργειάς κατάλληλα για δραστηριότητα. Κάθε γεύμα και σνακ θα πρέπει να περιλαμβάνει τρόφιμα και ποτά που περιέχουν και υδατάνθρακες και πρωτεΐνες.
Το ''γεύμα πριν τον αγώνα" θα πρέπει να πληρεί τις ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές:
- Παροχή επαρκούς ποσότητας υγρών για να διατηρηθεί η ενυδάτωση
- Υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες για ενέργεια
- Χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και ίνες για την προώθηση της πεπτικής επεξεργασίας και για την μείωση του πεπτικού στρες
Επειδή κατά τη διάρκεια της άσκησης χάνονται υγρά (όταν ιδρώνουμε), είναι απαραίτητη η αναπλήρωση αυτών των υγρών Η σωστή ενυδάτωση δεν συνεπάγεται μόνο πίνοντας υγρά κατά τη διάρκεια της σωματικής άσκησης ,συνεπάγεται και πρόσληψη υγρών καθ 'όλη την ημέρα.
Εκτός όμως από την αναπλήρωση των υγρών σημαντική είναι και η αναπλήρωση την ενέργειας που χάθηκε στη διάρκεια της προπόνησης. Ένα γεύμα ή σνακ θα πρέπει να καταναλώνεται μέσα σε τριάντα λεπτά από τον τερματισμό της αθλητικής δραστηριότητας. Το καλύτερο γεύμα ανεφοδιασμού ή σνακ περιλαμβάνει τόσο υδατάνθρακες όσο και πρωτεΐνες.
Υπάρχουν επίσης ορισμένα θρεπτικά συστατικά που είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τους αθλητές. Ο σίδηρος είναι σημαντικός για τη μεταφορά οξυγόνου στο αίμα. Χαμηλές τιμές σιδήρου στο αίμα θα προκαλέσουν κούραση και μειωμένη απόδοση .Ο σίδηρος μπορεί να αυξηθεί με την κατανάλωση τροφών πλούσιες σε σίδηρο, όπως τα κόκκινα κρέατα και τα εμπλουτισμένα δημητριακά. Το ασβέστιο είναι σημαντικό για τα οστά και την σύσπαση των μυών. Χαμηλά επίπεδα ασβεστίου αυξάνουν τον κίνδυνο των καταγμάτων , διότι ο οργανισμός θα χρησιμοποιήσει το ασβέστιο από τα οστά για την σύσπαση των μυών. Τρεις με τέσσερις μερίδες γαλακτοκομικών προϊόντων την ημέρα θα βοηθήσουν στην εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας ασβεστίου.
Στόχος μας είναι η πλήρης θρεπτική κάλυψη. Σε περιπτώσεις αυξημένου βάρους επιδιώκεται η σταθεροποίηση του σωματικού βάρους ή γενικότερα ο έλεγχος του στην πορεία της ανάπτυξής του παιδιού. Η εφαρμογή αυστηρής δίαιτας αδυνατίσματος απαγορεύεται στα παιδιά, ενώ αυτό που προσπαθούμε να επιτύχουμε είναι η διατροφική εκπαίδευση με στόχο την αλλαγή της διατροφικής τους συμπεριφοράς και την αύξηση της σωματικής τους δραστηριότητας.
Για τον ΑΠΣ Τρίκαλα
Αθηνά Μπαλάφα,
Διαιτολόγος
